Decyzje o zwrocie subwencji PFR – Brak przejrzystości

W ostatnim artykule został poruszony przypadek decyzji określającej wysokość subwencji finansowej podlegającej zwrotowi w całości w przypadku, w którym istnieje uzasadnione podejrzenie wystąpienia jakiegokolwiek rodzaju nadużyć. Przedsiębiorca, któremu taka decyzja zostanie doręczona, zacznie rozważać, do jakiego rodzaju uchybienia doszło i kiedy to miało miejsce. Lakoniczne uzasadnienie decyzji najczęściej nie będzie pozwalać na poznanie motywów działania PFR. PFR nie przeprowadza przed wydaniem decyzji postępowania wyjaśniającego z udziałem przedsiębiorcy, w trakcie którego weryfikuje wystąpienie przypadku naruszenia.

Samo podejrzenie jest wystarczające do wydania przedmiotowej decyzji. Zważywszy na kwoty zwrotu, płynność finansowa przedsiębiorcy może być zagrożona, a w skrajnych przypadkach może prowadzić do upadłości. Umowa subwencji finansowej, regulamin ubiegania się o udział w Programie Rządowym „Tarcza Finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju Dla Małych i Średnich Firm, przepisy prawa krajowego, unijnego nie regulują w sposób szczegółowy trybu wydania decyzji o zwrocie oraz jej elementów. Uznaniowość decyzji oraz treści jej uzasadnienia nie doznaje żadnego ograniczenia.

Jest to kolejny przejaw asymetrycznej relacji PFR – przedsiębiorca. Nie powinno budzić wątpliwości, że procedura wydania decyzji o zwrocie subwencji powinna być uregulowana w sposób szczegółowy. Jeśli zatem przepisy prawa, postanowienia regulaminu i umowy nie zawierają szczegółowych wytycznych, to przedsiębiorca nie może liczyć na to, że pozna uzasadnienie faktyczne i prawne wydanej decyzji. Dodać również należy, że postanowienie dot. zwrotu subwencji nie przewiduje miarkowania kwoty zwrotu.

Oznacza to tyle, że w przypadku stwierdzenia podejrzenia naruszenia, decyzja dotyczy całości kwoty, chociażby marginalna część subwencji została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem. W opozycji do takiego sposobu ujęcia trybu wydawania decyzji można przedstawić tryb przewidziany przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, gdzie uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Tej różnicy w ujęciu zagadnienia nie trzeba komentować.

Co prawda decyzja o zwrocie subwencji nie wywołuje takich skutków jak decyzja wydana w postępowaniu administracyjnym, jednakże jej doniosłość jest znaczna. Sama decyzja o zwrocie z całą pewnością stanowi zapowiedź dalszych działań PFR. Przedsiębiorca stanie przed nie lada wyzwaniem zidentyfikowania przyczyny wydania decyzji. Obszerność materii będzie wymagała uruchomienia dodatkowych zasobów ludzkich oraz finansowych. Tym bardziej, że tak naprawdę do naruszenia mogło (ale nie musiało w ogóle) dojść niemalże na każdym etapie i polu wykorzystania środków finansowych.

Należy też liczyć się z tym, że przeprowadzony audyt nie doprowadzi do ustalenia żadnego naruszenia. W kontekście samego podejrzenia ze strony PFR, jest to całkowicie zrozumiałe. Bez względu jednak na ustalenia audytorów, decyzja o zwrocie subwencji nie może pozostać bez reakcji przedsiębiorcy.

W tym zakresie należy rozważyć wniesienie odwołania od decyzji oraz złożenie wniosku o wszczęcie postępowania wyjaśniającego. Przy czym już teraz należy zasygnalizować ten sam problem, co w przypadku decyzji, tj. brak wyczerpującej regulacji materii.

O problemach natury prawnej odwołania oraz postępowania wyjaśniającego więcej przeczytacie Państwo w następnym artykule.

Niezmiennie zapraszamy przedsiębiorców do śledzenia naszych artykułów oraz kontaktu w sprawie decyzji PFR dot. zwrotu subwencji.